Spor Hakemi Nedir?

Spor Hakemi Nedir?
Spor karşılaşmalarını, uluslararası kurallara uygun olarak, yetki ve otoritesini kullanarak yöneten, denetleyen kişidir. Hakemler spor karşılaşmalarının türüne göre isimlendirilirler. Örneğin futbol hakemi, basketbol hakemi, voleybol hakemi, güreş hakemi, tenis hakemi gibi.

Ayrıca hakemler aldıkları görevlere göre de değişik adlarla anılırlar. Bu adlardan bazıları şunlardır; orta hakem, baş hakem, yan hakem, yardımcı hakem, masa hakemi, minder hakemi, puanlama hakemi, yedek hakem, 1., 2., 3., 4. hakemler gibi.

Görevleri
Spor hakemi bir spor dalında eğitim alarak uzmanlaşır ve sadece o spor dalında görev alırlar.
Bir spor karşılaşması için görevlendirilen hakem;
– Spor karşılaşmalarına çıkacak; sporcular, teknik adamlar, antrenörler ve diğer görevlilerin isim listelerini, giriş kartlarını, lisanslarını ve gerekli vizelerin, mühürlerin bulunup bulunmadığını kontrol eder,
– Puan cetveli raporlarını, yönetilecek karşılaşma sayısını, bazı spor dallarında sporcu kilolarını, yaşlarını ve buna benzer diğer dokümanları inceler, eksik ya da yanlışlıkları rapor eder ve ilgili kişilere iletir,
– Spor karşılaşmalarında görev yapacak sağlık personelinin ve diğer görevli personelin olup olmadığını kontrol eder,
– Karşılaşma başlamadan önce varsa yardımcıları ve diğer görevlilerle beraber; sporcuları, oyun alanını, kullanılacak malzemeleri (sporcu ayakkabıları, formalar, toplar, kale,pota ve diğer fileleri, eldivenleri
– minderleri) kontrol ederek ölçü ve standartların uluslararası kurallara uygun olup olmadığını belirler,
– Görevlilerin dışındaki kişilerin oyun alanının dışına çıkartılmasını sağlar, – Spor karşılaşmalarının çoğunda, hakemler karşılaşmaları başlatmak üzere takımları oyun alanına çağırır, gerekirse seremoni yapılır, kura atışı ile ; köşe, kulvar, saha, kale, oyuna başlayacak takımı, sporcuyu belirler , takımları sayar, son kontrolleri yapar, kronometre ve saat kontrolü yapar, varsa yardımcıları ile mutabakatı sağlar; düdük, başlama silahı, gong veya başka şekillerde karşılaşmaları başlatır,
– Spor karşılaşmasının başlaması veya başladıktan sonra devam etmesi; sporcu sağlığı, hava şartları, seyirci taşkınlığı gibi olağanüstü sebeplerden dolayı uygun koşullar sağlanmamışsa oyunu başlatmaz,
– tatil eder veya oynanıyorsa iptal eder. Bu gibi durumları rapor ederek yetkili makamlara iletir,

Kullandığı Araç ve Gereçler- Antrenman yapmak için eşofman ve spor ayakkabısı,
– Antrenman yapmak için eşofman ve spor ayakkabısı,
– Sporcuların forma ve şortlarından ayırt edilebilecek, farklı renklerde formalar, şortlar, tişörtler, pantolonlar, gömlekler vb. giysiler,
– Karşılaşmanın türüne göre uygun ayakkabılar,
– Karşılaşma süresinin tutulduğu özel saatler, kronometreler, düdükler, başlatma tabancası, gong, puan ve sayı tabloları, skorbortlar ve diğer elektronik cihazlar,
– Kırtasiye malzemeleri (kağıt, kalem, defter vb.), rapor tutanakları,
– Spor türüne göre cezalandırma kartları (sarı, kırmızı), uyarı bayrakları, flamalar, uyarı için gong sesleri vb.

Mesleğin Gerektirdiği Özellikler
– Hakemlik mesleği; otoriter, sorumluluk sahibi, kararlı, tarafsız ve dürüst davranışlara sahip, güvenilir kişiler için uygundur,
– Spor karşılaşmalarının sonucu çoğunlukla, hakemlerin vereceği karara, tutum
ve davranışlarına bağlıdır. Bu nedenle hakem olacak kişilerde, üst düzeyde dikkat, çabukluk, doğruluk, kesin ve isabetli karar verebilme gibi yetenekler aranır,
– Çoğunlukla stres altında, seyirci baskısı altında görev yaparlar,
– Her şeyden önce hakemlik mesleği, sporu ve sporcuyu sevmeyi gerektirir.

Çalışma Koşulları ve Ortamı
Hakemlerin görev yaptıkları ortam ve koşullar spor türüne göre çok farklılık göstermektedir.
– Spor türüne göre; açık sahalarda, kapalı sahalarda, stadyumlarda, toprak ve çim sahalarda, kapalı spor alanlarında, özel yapılmış spor alanlarında görev yaparlar.
– Hakemler spor türüne göre ve çalışma alanlarına göre çeşitli olumsuz şartlarda çalışabilirler; kar, yağmur, soğuk, sıcak gibi olumsuz şartlarda, gürültülü ortamlarda görev yapabilirler.
– Sporun türüne göre, çalışmalar sırasında yaptıkları fiziksel hareketlerden dolayı ayak ve kollarda; burkulma, kırılma, incinme gibi sakatlıklar olabilir.
– Hakemlik mesleği genelde ayakta yürütülür ve yorucu bir meslektir,
– Hakemler; meslektaşları, sporcular, antrenörler, teknik direktörler, seyirciler, federasyon yetkilileri, hakem komiteleri ve benzer kuruluşlarla iletişim içindedirler.
– Çalışma zamanları spor türüne göre değişiklik göstermektedir. Gece (aydınlatılmış sahalarda), gündüz, haftanın değişik günlerinde ve yılın değişik aylarında görev yapabilirler.
– Son yıllardaki teknolojik gelişmelere paralel olarak bazı spor dallarında hakemlerin yükü hafifletilmiştir. Atletizm gibi branşlarda bilgisayarlı denetim sistemleri hakemlere büyük kolaylık sağlamaktadır.
– Hakemler meslekleri gereği sık sık seyahat etmek zorundadırlar.

Eğitim Süresi ve İçeriği
Aday hakem kursları, ortalama 10 gün süreli olup, günde ortalama 2 saat ders verilir. Kurs süresince; uluslararası oyun kuralları, uygulamalı ve teorik olarak öğretilir. Kurs bitiminde kursiyer, yazılı, sözlü ve kondisyon (aletli denemeler) testlerine tabi tutulur. Her spor dalı federasyonunca farklı değerlendirmelerin yapılabileceği ve bu nedenle başvuruların ilgili federasyonlarla koordine kurulması gerekmektedir.

Çalışma Alanları ve İş Bulma İmkanları
– Hakemler çeşitli spor oyunlarında görevlendirilirler.
– Minikler, yıldızlar, gençler, büyükler arası, okullar arası, kulüpler arası, resmi ya da özel karşılaşmalarda görev alabilirler.
– Çeşitli özel ve resmi turnuvalarda, amatör ve profesyonel liglerde, uluslararası düzeyde oynanan özel ve resmi karşılaşmalarda görev alabilmektedirler.
– Günümüzde spora olan ilginin artması ile hakemlik mesleği de cazip ve aranan bir meslek haline gelmiştir.

Eğitim Süresince ve Eğitim Sonrası Kazanç
Eğitim Süresince
– Aday hakemlik kursları ücretsiz olduğu gibi, eğitim süresince herhangi bir
kazanç da söz konusu değildir.

Eğitim Sonrası
– Aday hakem olanlar, adaylık süresince görev aldıkları karşılaşmalarda cüzi miktarda ücret alırlar. İl hakemliğine hak kazananların ücretleri, görev aldıkları karşılaşmaların ve aldıkları görevin türüne göre farklılık göstermektedir.
– Hakem olmak isteyenlerde aranan, geçimini sağlayacak bir mesleğinin olması şartı, hakemlik mesleğinin tek başına geçim sağlamaya yetmeyeceği, ikinci bir yan meslek olarak yapılacağını, göstermektedir. Zaten hakemlik mesleği de fazla bir zaman ve uğraş gerektirmemektedir, ikinci bir meslek ya da hobi olarak yapılabilir.
– Günümüzde, üst klasmanlarda ve profesyonel liglerde görev alan ve uluslararası karşılaşmaları yöneten hakemler dolgun ücretler almaktadırlar.
– Hakemlik başka meslek gruplarındaki insanlar tarafından ilgili spor dalında fahri olarak yapılmakta ve ödenen ücretler ise bir kazanç temin edilecek düzeyde bulunmamaktadır.

Maaşları ne kadar? Şartları neler? Ne kadar alıyor? Zor mu? Kolay mı? Kaç para alıyor? Ne iş yapar? Taban puanları kaç? Olmak?